co robić z czterolatkiem co robić z trzylatkiem inspiracje metoda montessori montessori nauka czytania nauka pisania pomoce montessori ruchomy alfabet zabawa i nauka

RUCHOMY ALFABET od KUIKI – jak z niego korzystać?

RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?

To chyba najdłużej zapowiadany wpis w historii mamowato – ale jest też i na co czekać, bo produkt, który Wam pokażę jest przepiękną pomocą z nurtu pedagogiki Montessori, a alfabet od Kuiki to produkt najwyższej jakości, wykonany z dbałością o najmniejszy szczegół. Doczytajcie do końca – tam ukryła się zniżka dla Was.

Ruchomy alfabet – co to takiego?

Ruchomy alfabet to pomoc typowo montessoriańska, która służy do nauki pisania w rozumieniu komponowania wyrazów z liter – a więc pisania, nie czytania, nie ortografii. Pisanie w Montessori poprzedza czytanie, to bardzo ciekawe – ponieważ dziecko, które komponuje wyrazy w ten sposób, w pewnym momencie odkrywa, że potrafi je też czytać.

RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?

Niesamowite jest też to, że dziecko jest w stanie pracować z ruchomym alfabetem, czyli komponować – „pisać” – wyrazy z elementów ruchomego alfabetu, jeszcze zanim jego ręka będzie w pełni sprawna i nauczy się pisać litery w liniaturze.

Oryginalny ruchomy alfabet wykonany jest z drewna, a rozpoznanie liter wcale nie jest takie proste, jak się wydaje – trzeba zlokalizować górę, dół litery, być czujnym, by nie ułożyć jej w lustrzanym odbiciu. Według zasad Polskiego Towarzystwa Montessori, samogłoski w alfabecie ruchomym mają kolor czerwony, a spółgłoski niebieski.

Co ciekawe – by korzystać z alfabetu ruchomego, dziecko nie musi znać wszystkich liter. Tu źródła różnią się co do wymaganego minimum (myślę, że w sumie czegoś takiego nie ma tak naprawdę, wystarczy podążać za dzieckiem) – my zaczęliśmy pracę z ruchomym alfabetem ze znajomością liter pisanych o, a, e, t, p, m, k, l, r, s – czyli 10, w tym trzy samogłoski.

W ramach pracy z alfabetem poznawaliśmy kolejne litery tak jakby przy okazji – potrzebując ich do tworzenia nowych słów.

Zestaw od KUIKI

Ruchomy alfabet od Kuiki dostępny jest w trzech wersjach – małej, średniej oraz dużej. Mały alfabet zawiera 61 liter (po jednej z każdej, małe i wielkie litery). Średni – czyli ten, który my mamy – zawiera 175 liter (4x każda spółgłoska, 6x każda samogłoska oraz po jednej każdej z wielkich liter). Duży zestaw jest naprawdę ogromny – zawiera aż 239 liter (6x każda spółgłoska, 8x każda samogłoska oraz po jednej sztuce każdej z wielkich liter).

Całość zamknięta jest w estetycznym, drewnianym pudełku. Pudełko jest piętrowe – nakładamy pojemniki z przegródkami z literami na siebie i możemy je zamknąć. Przemieszczanie pudełka ułatwiają uchwyty ze sznurka po bokach.

Pudełko ma przegródki oraz – dla ułatwienia i porządku – wygrawerowane litery na dnie, aby łatwiej było je segregować. W pudełku znajdują się małe litery, wielkie są dołączone osobno w pudełku tekturowym. My póki co i tak pracujemy tylko na małych.

RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
ruchomy alfabet KUIKI
ruchomy alfabet KUIKI
ruchomy alfabet KUIKI
ruchomy alfabet KUIKI

Dodatkowo – pudełko jest wielofunkcyjne – na wierzchu wieczka mamy liniaturę, która pomaga w układaniu liter w odpowiedniej relacji wobec siebie nawzajem. Wieczko po odwróceniu możemy wypełnić piaskiem lub kaszą manną i w nich odbijać litery, poznawać ich kształt bądź pisać je ołówkiem. To świetne ćwiczenie przed właściwą nauką pisania.

Nauka czytania i pisania według Montessori – podstawy i początki

Nauka czytania i pisania nie jest oderwaną koncepcją, a częścią dużej całości – edukacji językowej, na którą składa się wiele czynników, w tym także bogactwo językowe. Nie jestem Wam w stanie przedstawić w jednym wpisie wszystkiego na temat koncepcji Marii Montessori dotyczących uczenia czytani ani pisania – to ogrom wiedzy i informacji.

Szczególnie, że nie chcę pisać o niczym, czego nie sprawdziłam na własnej skórze, bądź – co tu dużo mówić – eksperymentując na dzieciach 😉 Także będę pisać o początkach i podstawach, mniej więcej do 4,5 – 5 roku życia dziecka.

RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?

Nauka pisania i czytania – tak właściwie powinnam napisać, bo dzieje się to w tej dokładnie kolejności, choć ramy nie są tu sztywne, zawsze kluczową rolę w Montessori odgrywa podążanie za dzieckiem. Ruchomy alfabet jest tak naprawdę naturalną kontynuacją wcześniejszych działań – poznawania dźwięków, następnie liter – ich znaków graficznych, najczęściej poprzez pracę z szorstkimi literami oraz pisaniem w kaszy, piasku, które jest świetnym uzupełnieniem szorstkiego alfabetu czy liter żłobionych. Gdy dziecko zna już kilka liter (w naszym przypadku 10, niektóre źródła wspominają nawet o mniejszej liczbie – np. o dziewięciu), to idealny moment by zaprezentować dziecku ruchomy alfabet.

Dla dziecka praca z ruchomym alfabetem to tak naprawdę przyporządkowywanie znaków graficznych do dźwięków – czyli taka układanka. Najpierw można rozpoznawać litery, ale dość szybko – bo to przecież takie ciekawe – dziecko może zacząć składać pierwsze słowa. Jakie słowa wybierać? Tu też Montessori znalazło odpowiedź. Są trzy poziomy językowe w Montessori – różowy, niebieski oraz zielony.

Poziom różowy to słowa krótkie, fonetyczne – to znaczy, że pisze się je dokładnie tak, jak się je czyta, nie ma w nich żadnych zmiękczeń, typu ś czy ć, ani dwuznaków typu ch czy rz. To słowa na przykład SOK, LIS, KOT.

Poziom niebieski – to dłuższe wyrazy, ale również fonetyczne. Zmiękczenia i dwuznaki wprowadza się na poziomie zielonym.

Tu możemy mówić dziecku słowa, lub przygotować kartki przedstawiające przedmioty, zwierzęta i zjawiska, których nazwy są z danego poziomu. Ja korzystam z kart NAUKA CZYTANIA, które odpowiadają właśnie poziomowi różowemu.

Z pomocą mogą przyjść również figurki lub miniaturowe przedmioty. Możemy układać je od góry do dołu, a dziecko będzie obok układało wyraz z nazwą np. LIS, KOT. Znając dźwięki, będzie układać te wyrazy ze słuchu.

Nauka czytania i pisania jest w Montessori bardzo sensoryczna – jak chyba wszystko, dlatego pomoce do edukacji językowej są tak piękne i fascynują zarówno dzieci, jak i dorosłych. Dla mnie ruchomy alfabet to jedna z piękniejszych pomocy montessoriańskich.

Jeśli chodzi o właściwą naukę pisania – tak naprawdę kolejność liter w pisaniu jest taka sama, jak przy układaniu słów pracując z ruchomym alfabetem. Tu potrzebna jest ręka wprawna i lekka w pisaniu. Do tego służy szereg pomocy montessoriańskich, szorstki alfabet i wodzenie po nim dwoma palcami, poznawanie kształtów. Pisanie w kaszy, piasku. Metalowe ramki, które uczą odpowiedniego posługiwania się ołówkiem, długopisem, różne liniatury do stosowania na kolejnych poziomach.

RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?

Czy dziecko będzie najpierw czytało czy pisało – to nie jest ważne, dziecko samo wskaże nam drogę. Ruchomy alfabet to fascynująca pomoc, która wcale nie musi być powiązana z czytaniem czy pisaniem – to układanie liter koło siebie, akt tworzenia, jest dużo łatwiejszy niż samo czytanie.

Idąc zasadami Montessoriańskimi, przy pracy z ruchomym alfabetem ważne jest, by nie prosić dziecka o czytanie ułożonych przez niego wyrazów. Niech jego praca skupi się wokół układania wyrazów.

Pisanie jest złożonym procesem, wymaga wspierania rozwoju całego ciała, to nie tylko znajomość znaków graficznych – liter. W metodzie Montessori sporo materiałów sensorycznych (belki, różowa wieża, cylindry) tak naprawdę w dużej mierze przygotowują dziecko do pisania – obręcz barkowa, koordynacja oko – ręka, precyzja ruchów (układanie różowej wieży, przelewanie, przesypywanie), czy wreszcie chwyt trójpalczasty (cylindry!). Pomocnych jest także sporo aktywności z działu „życie praktyczne”, które wspierają obręcz barkową i nie tylko (zamiatanie, mycie okien). Również odrysowywanie od metalowych ramek jest świetnym ćwiczeniem.

Edukacja językowa to fascynujący dział Montessori i pokazuje, jak mądra jest ta metoda, jak bardzo spójna.

Możliwości pracy z alfabetem – pomysły i nasze doświadczenia

My pracujemy z ruchomym alfabetem od Kuiki właściwie codziennie. Służył nam również do utrwalenia liter pisanych, które już znaliśmy, oraz poznania nowych. Do pojedynczych liter wykorzystuję karty ALFABET.

Na przykład – utrwalenie: wyjmuję karty – stosik nam znanych liter – biorę pierwszą i mówię „co to za litera?”, Franek odpowiada i następnie proszę, by znalazł tę samą literę w pudełku z ruchomym alfabetem. Czasem po prostu rozkładam na dywaniku trzy, cztery lub więcej liter i proszę, by znalazł te same litery w  ruchomym alfabecie.

Jeśli poznajemy nową literę, mówię na przykład: „Mam tu literę, której jeszcze nie poznawaliśmy, spójrz, to litera c, zobacz jak wygląda. Widzisz taką samą literę w ruchomym alfabecie?”.

Litery służą nam też do poznawania ich palcami, dotykiem, wodzimy po nich dwoma paluszkami, odbijamy je w piasku bądź w kaszy, odwzorowujemy pisząc – zarówno w piasku, kaszy, jak też podejmujemy próby pisania ręcznego.

RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?

Większość liter poznajemy jednak spontanicznie, przy pracy. Dużo pracujemy ze słowami – tu koncentrujemy się na poziomie różowym oraz niebieskim – czyli na wyrazach fonetycznych.

Pracujemy  też na kartach, w chwili obecnej już na samych ilustracjach. Franek bardzo lubi to zadanie, układa sobie cztery bądź pięć kart, które leżą zawsze koło alfabetu i powtarzając słowo pod nosem, szuka odpowiednich liter – znaków graficznych dla dźwięków, które słyszy.

Koło alfabetu leży też koszyczek z figurkami zwierząt – one również służą jako materiał do pisania nazw. To niesamowite, że Franek nie znając jeszcze wszystkich liter już operuje na słowach, które układa przy pomocy ruchomego alfabetu. Tak naprawdę już dzieci w wieku 3,5 lat mogą pracować z ruchomym alfabetem i poziomem różowym.

Ciekawym ćwiczeniem jest również praca z kartami trójdzielnymi i przekładanie liter drukowanych z kart na litery pisane.

RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?
RUCHOMY ALFABET od KUIKI - jak z niego korzystać?

KOD ZNIŻKOWY DLA WAS

I na koniec prawdziwa gratka – mam dla Was kod zniżkowy na ALFABET PISANY w KUIKI – na hasło MAMOWATO do końca tygodnia (do niedzieli 27.10) otrzymujecie 15% zniżki.

Pamiętajcie, że czas realizacji zamówień to 28 dni roboczych (często bywa krócej, ale to taka bezpieczna data, na którą warto się nastawić).

Polecam Wam również przejrzeć wszystkie cuda ze sklepu KUIKI, a oprócz alfabetu jest ich tam kilka 😊

Powiązane wpisy